مناره و آب انبار مسجد جامع عتیق نوش آباد

اصالت...

تاریخ...

زیبایی شناسی...

طرح...

ارزش...

خودباوری...

مفهوم...

بینش...

درک...

و در نهایت: احترام.... احترام... احترام...

+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در سه شنبه 24 مرداد1391 و ساعت 1 بعد از ظهر |

     میرزا ابوتراب خان طباطبایی بیدگلی در سال 1229 شمسی در بیدگل به دنیا آمدند. ایشان سال ها در دربار مظفرالدین شاه خدمت نموده که شغلشان منشی حضور و خازن جیب و لقبشان، بنان الممالک و خیلی محرم به ولیهد (محمد علی شاه) بوده است. در سال 1317 قمری ملقب به بنان السلطنه شده و در سلطنت محمد علی شاه ملقب به مختار الدوله گردید. پس از خلع محمد علی شاه و تبعیدش به اروپا تا سال فوت شاه مخلوع به همراه او بوده و پس از فوتش به ایران بازگشت و در سال 1311 شمسی در سن 82 سالگی در گذشت (شرح حال رجال ایران 1378ص 442).

     پس ایشان اولین بیدگلی می شوند که به اروپا سفر می کنند. یخچال مختص آباد بیدگل به همت ایشان بنا نهاده شد. خاندان طباطبایی بیدگلی، خانواده ای هنرمند بوده اند. میرزا عبدالباقی از خوشنویسان و سید هبه الله طباطبایی از نقاشان به نام بیدگل، در دوره قاجاری می باشند. نقاشی ها و کتیبه های سقف امامزاده هاشم به تاریخ 1311 هـ.ق، اثر سید هبه الله طباطبایی می باشد.

ردیف اول ایستاده از  چپ به راست: خان باباخان صاحب جمع- میرزا ابوتراب خان مختار الدوله- ابوالفتح خان نیکجو مترجم السلطنه

ردیف دوم از چپ به راست: سلطان مجید میرزا- محمد علی شاه قاجار- سلطان محمود میرزا

نشسته: خدیجه خانم معروف به پرنس همسر فتح الله میرزا شعاع السلطنه 

+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در سه شنبه 6 تیر1391 و ساعت 3 بعد از ظهر |


نخستین دانشجوی دانشگاه هنر اسلامی تبریز در رشته مرمت آثار تاریخی در مقطع کارشناسی، از پایان‌نامه خود دفاع خواهد نمود. «علی اصغر خدابنده‌لو» پایان‌نامه خود با عنوان «حفظ و مرمت یک نمونه زیارت نامه کاغذی با تکیه گاه چوبی متعلق به کتابخانه مرکزی تبریز» را در ساعت 11:30 روز هشتم تیرماه 1391 
 در تالار الغدیر این دانشگاه ارائه خواهد نمود و این آغازی خواهد بود بر ورود دانش‌آموختگان رشته مرمت از این دانشگاه به میدان مرمت آثار تاریخی که به شدت نیازمند دستان مرمت‌گر هستند. استادان راهنمای این پایان نامه آقایان علی نعمتی عضو هیات علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز و محسن  محمدی مدرس گروه مرمت همان دانشگاه هستند. گفتنی است:  دانشگاه هنر اسلامی تبریز، 4 سال پیش رشته در مقطع کارشناسی مرمت به پذیرش دانشجو می پردازد. در حال حاضر بجز دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تنها  دانشگاه هنر اصفهان و دانشگاه زابل در مقطع کارشناسی رشته مرمت آثار تاریخی و فرهنگی دانشجو می‌پذیرند. دانشگاه هنر اسلامی تبریز در دو رشته دکترای, رشته‌های معماری اسلامی، شهرسازی اسلامی، یازده رشته کارشناسی ارشد، رشته های معماری، معماری اسلامی، تکنولوژی معماری، طراحی شهری، طراحی صنعتی، پژوهش هنر، هنر اسلامی گرایش نگارگری، هنر اسلامی گرایش هنر و صنایع چوبی، هنر اسلامی گرایش سفال، هنر اسلامی گرایش هنر و صنایع فلزی و یازده رشته کارشناسی، رشته‌های معماری و شهرسازی، طراحی صنعتی، هنر اسلامی گرایش شیشه، هنر اسلامی گرایش سفال، هنر اسلامی گرایش فلز  هنر اسلامی گرایش نگار گری، فرش، صنایع دستی، چندرسانه ای و مرمت آثار تاریخی و یک رشته کاردانی، رشته فرش در شهرستان هریس در حال تربیت دانشجو می‌باشد.

+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در یکشنبه 28 خرداد1391 و ساعت 9 قبل از ظهر |






+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در جمعه 15 اردیبهشت1391 و ساعت 6 بعد از ظهر |

 امامزاده محمد بن زيد نوش آباد از نوادگان امام حسن مجتبي (ع) است.  از جمله آثار تاريخي دوره صفويی شهرستان آران و بیدگل است كه در سال 1382به شماره 9015 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است.  گنبد این امامزاده كه تنها اثر به جاي مانده از دوره صفويه در شهر تاريخي نوش آباد است، توسط فرد و يا افرادي ناشناس در تاريكي شب تخريب شده است.

انجمن میراث فرهنگی نوش آباد زحمات زیادی برای میراث گرانبهای شهر انجام داده اند و بر کسی پوشیده نیست. اما کاش به جای تخریب کامل کاشی های این گنبد و جایگزین نمودن آن با کاشی های جدید، اقدام به حفظ و نگاهداشت آن می کردند تا آینده گان نیز در این اثر سهمی داشتند.

+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در سه شنبه 12 اردیبهشت1391 و ساعت 11 بعد از ظهر |

 تزئین و زیبایی اتاق اصلی خانه (شاهنشین- پذیرایی) همیشه یکی از دغدغه های صاحبان خانه می باشد و هر چند که متحمل هزینه های زیادی می شود اما امری ضروری تلقی می شود. ایرانیان همواره و در همه اعصار برای مهمان اهمیت بسزایی قائل بوده و هستند و بهترین و زیباترین فضای خانه را برای پذیرایی از مهمان در نظر می گیرند. برای بوجود آوردن این امر زیبایی از همه امکانات موجود در اطراف خود استفاده می کنند مانند: سنگ، چوب، شیشه، فلز و حتی کاغذ!

     در مورد بسیاری از مسایل دکوراسیون راه حل قطعی، پوشش دیواری مناسب است. اگر دیوارها آسیب دیده اند و باید آثار آسیب را مخفی کرد، یا اینکه بخواهیم اتاق کسالت باری به چشم جالب بیاید لازم است، کانون تمرکزی طراحی شده، به اتاق اضافه شود، و نیز اگر لازم باشد خطوط و بافتهای خشن یا نامتعارف عناصر معماری اتاق را نرم و ملایم و عادی جلوه داده شود، راه چاره همه اینها و مشکلاتی از این دست در پوشش دیوار نهفته است که با استفاده از یک کاغذ دیواری زیبا حسی جدید و مقاومتی بالا را به دیوارهای خانه می بخشد.

     با توجه به آسیب پذیری زیاد الیاف سلولزی در مقایسه با دیگر مصالح آثار کمی از گذشته باقی مانده است و یافته های اخیر مربوط به سده های اخیر می باشد. ابتکار و صنعت کاغذ دیواری را باید به اروپاییان نسبت داد زیرا آنها بودند که با پیشرفت صنعت چاپ در دوره انقلاب صنعتی، توانستند این تزیین را گسترش داده  و آن را به دیگر نقاط جهان صادر کنند.

با ورود این محصول تجملی و تزئینی به ایران، کاخ ها و خانه های اعیان، اولین مکان هایی بودند که پذیرای این کالا شدند. در خانه های عامری های کاشان، وثیق انصاری و چرمی (در نزدیکی خانه وثیق و هم دوره با این خانه) در اصفهان، خانه سرتیپ سدهی در شهرستان خمینی شهر (1315 ه.ق)- (در دو خانه یاد شده ی چرمی و سرتیپ سدهی نمونه هایی از پارچه دیواری در تزئین سقف ها استفاده شده است)، ، کاخ مسعودیه تهران (1290-1295 ه.ق) و باغچه جوق ماکو (1313-1324 ه.ق) اشاره نمود.

+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در سه شنبه 15 فروردین1391 و ساعت 1 بعد از ظهر |

بشقاب داخل سقف، از جمله تزیینات معماری است که منحصر به شهرستان های آران و بیدگل و کاشان می باشد. نمونه این تزییینات در شهرهای دیگر وجود ندارد و کاملا بومی است.  

+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در شنبه 27 اسفند1390 و ساعت 1 بعد از ظهر |

یک شیء تاریخی، سند و یادمانی است از گذشته که دارای ارزش ها و اصالت هایی است که درون خود نهفته است. مهم ترین وظیفه مرمتگر آثار، بازیابی قابلیت های نهفته اثر و حفظ ارزش ها و اصالت آن می باشد. نگاه صحیح و به همراه آن درک درست از شیء مناسب ترین راهکار را در امر حفاظت و مرمت آن به همراه دارد. یک مرمتگر در برخورد با یک شیء بایست آن توانایی و دانش را در خود ببیند تا امر خطیر حفاظت و مرمت آن را بپذیرد، در غیر این صورت بزرگترین خیانت کار، خواهد بود. پس از قبول این مسئولیت توسط مرمتگر، در برخورد اول با شیء تاریخی، بایست دید و نگاه خود را با بقیه گروه هایی که می توانند به شیء دسترسی داشته باشند، متفاوت نمود. نگاه یک باستان شناس یا یک موزه دار بسیار متفاوت خواهد بود به نگاهی که ما مرمتگران آثار در برخورد با یک شیء تاریخی داریم. دقت در جزئیات در امر فن شناسی و نیز آسسیب شناسی اثر، بر عهده حفاظتگران و مرمتگران می باشد که بسیاری از راهکاری های حفاظتی را مشخص می کند.

گام اول در امر حفاظت و مرمت یک شیء تاریخی، مستندنگاری آن می باشد. به درستی مستندنگاری چیست؟ ثبت وضع فعلی اثر و ثبت مشخصات شیء به طور دقیق، یعنی آنچه که هست را اندازه گرفتن و یاداشت نمودن. مستندنگاری هم توصیفی و هم مقیاسی و اندازه گیری است. توصیف می بایست از تمام جنبه های شیء صورت گیرد، یعنی خوب دیدن و خوب ثبت کردن در جهت شناخت و درک صحیح از اثر.

گام دوم، فن شناسی اثر می باشد.  فن شناسی شامل: شناسایی لایه بندی اثر، نحوه ساخت شیء،  شناسایی مواد و مصالح به کار رفته، شناسایی و ردیابی مرمت های قبل، شناسایی تزئینات به کار فته رب روی شیء (رنگدانه ها، بست) و ... می باشد. تکنیک های ساخت به کار رفته بر روی شیء در گذشته، به خاطر در دسترس نبودن منابع مستند کافی و همچنین عدم دسترسی به استادکاران قدیمی تا حدود زیادی در پرده ابهام قرار دارد، اما امروزه با پیشرفت علوم و استفاده از روش های گوناگون تا حدی می توان در کنار زدن این پرده ابهام ما را یاری رساند.

مطالعات تاریخی تطبیقی اثر و مقایسه نمودن آن با دیگر آثار در دوره های قبل و هم عصر خود، راهی است در جهت شناخت بهتر از شیء، به نحوی که بسیاری از مجهولات ذهن مرمتگر را بر طرف می نماید.

گام سوم، آسیب شناسی و آسیب نگاری است. شناخت آسیب شیء، دانشی را می طلبد که مستلزم شناخت عوامل آسیب رسان بر شیء و محیط قرارگیری اثر می باشد. شناخت آسیب ها، تقسیم بندی آن و ثبت دقیق آن، نوید یک مرمت خوب را می دهد که استفاده نمودن از ابزارها، نرم افزارها و توانمندی های روز دنیا، در این امر می تواند بسیار مفید باشد.

گام چهارم، اقدامات مرمتی است. این مرحله پس از شناخت کامل از اثر و درک صحیح از آسیب و فن شناسی شیء، صورت می گیرد و شامل اقداماتی نظیر: پاکسازی، وصالی، بتونه کاری، بازسازی کمبودها و تثبیت شیء، است. این مرحله دانش وسیعی از مواد (مخصوصاً شیمیایی) مورد استفاده برای مرمت و نحوه مصرف آن با توجه به مبانی نظری مرمت و مقدار و میزان دخل و تصرف در شیء را می طلبد.

رعایت مباحث مبانی نظری مرمت و ابتکار و خلاقیت توسط مرمتگر، او را از دیگران متمایز می نماید. این وجه تمایز است که مرمت اصولی و غیر اصولی را مشخص می نماید که جز مرمتگران آثار تاریخی، نمی تواند از این مرحله سربلند بیرون آید.

گام آخر، پیشنهاد و ارائه نظر در شیوه نگهداری اثر می باشد. محل قرارگیری شیء بعد از مرمت امری مهم در حفاظت پیشگیرانه ان می باشد که رعایت درست آن گامی در جهت حفظ قابلیت ها و ارزش های اثر و انتقال آن به نسل آینده، است. مشخص نمودن میزان دما، رطوبت و نور متعادل برای اثر، بر عهده حفاظتگران می باشد که دانش آن امری الزامی است.


+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در چهارشنبه 17 اسفند1390 و ساعت 11 قبل از ظهر |