X
تبلیغات
مرمت آثار تاریخی - مقدمه ای بر مرمت یک شیء تاریخی و مراحل آن

یک شیء تاریخی، سند و یادمانی است از گذشته که دارای ارزش ها و اصالت هایی است که درون خود نهفته است. مهم ترین وظیفه مرمتگر آثار، بازیابی قابلیت های نهفته اثر و حفظ ارزش ها و اصالت آن می باشد. نگاه صحیح و به همراه آن درک درست از شیء مناسب ترین راهکار را در امر حفاظت و مرمت آن به همراه دارد. یک مرمتگر در برخورد با یک شیء بایست آن توانایی و دانش را در خود ببیند تا امر خطیر حفاظت و مرمت آن را بپذیرد، در غیر این صورت بزرگترین خیانت کار، خواهد بود. پس از قبول این مسئولیت توسط مرمتگر، در برخورد اول با شیء تاریخی، بایست دید و نگاه خود را با بقیه گروه هایی که می توانند به شیء دسترسی داشته باشند، متفاوت نمود. نگاه یک باستان شناس یا یک موزه دار بسیار متفاوت خواهد بود به نگاهی که ما مرمتگران آثار در برخورد با یک شیء تاریخی داریم. دقت در جزئیات در امر فن شناسی و نیز آسسیب شناسی اثر، بر عهده حفاظتگران و مرمتگران می باشد که بسیاری از راهکاری های حفاظتی را مشخص می کند.

گام اول در امر حفاظت و مرمت یک شیء تاریخی، مستندنگاری آن می باشد. به درستی مستندنگاری چیست؟ ثبت وضع فعلی اثر و ثبت مشخصات شیء به طور دقیق، یعنی آنچه که هست را اندازه گرفتن و یاداشت نمودن. مستندنگاری هم توصیفی و هم مقیاسی و اندازه گیری است. توصیف می بایست از تمام جنبه های شیء صورت گیرد، یعنی خوب دیدن و خوب ثبت کردن در جهت شناخت و درک صحیح از اثر.

گام دوم، فن شناسی اثر می باشد.  فن شناسی شامل: شناسایی لایه بندی اثر، نحوه ساخت شیء،  شناسایی مواد و مصالح به کار رفته، شناسایی و ردیابی مرمت های قبل، شناسایی تزئینات به کار فته رب روی شیء (رنگدانه ها، بست) و ... می باشد. تکنیک های ساخت به کار رفته بر روی شیء در گذشته، به خاطر در دسترس نبودن منابع مستند کافی و همچنین عدم دسترسی به استادکاران قدیمی تا حدود زیادی در پرده ابهام قرار دارد، اما امروزه با پیشرفت علوم و استفاده از روش های گوناگون تا حدی می توان در کنار زدن این پرده ابهام ما را یاری رساند.

مطالعات تاریخی تطبیقی اثر و مقایسه نمودن آن با دیگر آثار در دوره های قبل و هم عصر خود، راهی است در جهت شناخت بهتر از شیء، به نحوی که بسیاری از مجهولات ذهن مرمتگر را بر طرف می نماید.

گام سوم، آسیب شناسی و آسیب نگاری است. شناخت آسیب شیء، دانشی را می طلبد که مستلزم شناخت عوامل آسیب رسان بر شیء و محیط قرارگیری اثر می باشد. شناخت آسیب ها، تقسیم بندی آن و ثبت دقیق آن، نوید یک مرمت خوب را می دهد که استفاده نمودن از ابزارها، نرم افزارها و توانمندی های روز دنیا، در این امر می تواند بسیار مفید باشد.

گام چهارم، اقدامات مرمتی است. این مرحله پس از شناخت کامل از اثر و درک صحیح از آسیب و فن شناسی شیء، صورت می گیرد و شامل اقداماتی نظیر: پاکسازی، وصالی، بتونه کاری، بازسازی کمبودها و تثبیت شیء، است. این مرحله دانش وسیعی از مواد (مخصوصاً شیمیایی) مورد استفاده برای مرمت و نحوه مصرف آن با توجه به مبانی نظری مرمت و مقدار و میزان دخل و تصرف در شیء را می طلبد.

رعایت مباحث مبانی نظری مرمت و ابتکار و خلاقیت توسط مرمتگر، او را از دیگران متمایز می نماید. این وجه تمایز است که مرمت اصولی و غیر اصولی را مشخص می نماید که جز مرمتگران آثار تاریخی، نمی تواند از این مرحله سربلند بیرون آید.

گام آخر، پیشنهاد و ارائه نظر در شیوه نگهداری اثر می باشد. محل قرارگیری شیء بعد از مرمت امری مهم در حفاظت پیشگیرانه ان می باشد که رعایت درست آن گامی در جهت حفظ قابلیت ها و ارزش های اثر و انتقال آن به نسل آینده، است. مشخص نمودن میزان دما، رطوبت و نور متعادل برای اثر، بر عهده حفاظتگران می باشد که دانش آن امری الزامی است.


+ نوشته شده توسط محسن یونسی بیدگلی در چهارشنبه 17 اسفند1390 و ساعت 11 قبل از ظهر |